Predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa, jedan od najviših zvaničnika Evropske unije, tokom posjete Sarajevu poručio je da evropska perspektiva Bosne i Hercegovine ostaje otvorena, ali i upozorio da zemlja mora ubrzati reforme kako ne bi izgubila značajna finansijska sredstva iz Plana rasta.
Njegov dolazak u BiH dogodio se neposredno prije sjednice Upravnog odbora Vijeća za implementaciju mira (PIC), na kojoj bi se trebalo razgovarati o budućnosti Ureda visokog predstavnika i izboru nasljednika Christiana Schmidta.
Iako je Costa formalno započeo regionalnu turneju povodom ranije planiranog samita Evropske unije i Zapadnog Balkana u Tivtu, diplomatski krugovi njegov dolazak u Sarajevo posmatraju i kroz kontekst važnih odluka koje se očekuju u vezi s OHR-om.
Dvije ključne poruke iz Sarajeva
Tokom sastanka s članovima Predsjedništva Bosne i Hercegovine, Costa je poslao dvije glavne poruke.
Prva se odnosi na potvrdu da Evropska unija ostaje posvećena politici proširenja i da Bosna i Hercegovina ima svoje mjesto u evropskoj porodici.
Druga poruka bila je upozorenje da BiH mora ubrzati reformske procese jer postoji opasnost da ostane bez oko 300 miliona eura iz evropskog Plana rasta ukoliko se ne ispune preostali uslovi.
„BiH više nije na mjestu gdje je bila 1995. godine. Napravljen je veliki napredak. Ako je budućnost ove zemlje u EU, mi ćemo to ostvariti. Nastavićemo raditi zajedno za evropsku budućnost“, poručio je Costa.
Govoreći o budućoj ulozi visokog predstavnika, nije želio komentarisati konkretna imena kandidata, ali je naglasio da osoba koja bude obavljala tu funkciju mora podržavati evropski put Bosne i Hercegovine.
EU želi aktivniju ulogu na Balkanu
Šef Delegacije Evropske unije u BiH Luigi Soreca zahvalio je Costi što je regionalnu turneju započeo upravo posjetom Bosni i Hercegovini.
Istakao je da je odluka o članstvu u Evropskoj uniji suverena odluka Bosne i Hercegovine i da pristupanje EU predstavlja mnogo više od ekonomskih koristi i ulaska na zajedničko tržište.
„EU ostaje posvećen partner koji podržava BiH na putu ka pristupanju. Važno je da BiH ide naprijed i da ne propusti dragocjene prilike“, poručio je Soreca.
Posjeta povezana i s raspravama o novom visokom predstavniku
Analitičar Evropske inicijative za stabilnost Adnan Ćerimagić smatra da posjete evropskih zvaničnika u ovom trenutku imaju i širu političku dimenziju, posebno zbog sjednice PIC-a.
Prema njegovoj ocjeni, Evropska unija želi pokazati da ima vlastite interese i prioritete u Bosni i Hercegovini, uz nastavak koordinacije sa Sjedinjenim Američkim Državama.
„Ovo gledam kao dio pregovaračkog procesa i postavljanja pozicija pred razgovore koji će se desiti na Upravnom odboru Vijeća za implementaciju mira“, rekao je Ćerimagić.
On navodi da SAD, prema dosadašnjim javnim porukama, žele izbor novog visokog predstavnika koji bi funkciju mogao preuzeti nakon odlaska Christiana Schmidta.
Međutim, pitanje je da li će zbog različitih stavova unutar Evrope, ali i između evropskih zemalja i Washingtona, biti moguće postići brz dogovor.
Različiti pogledi SAD-a i Evrope
Posljednjih dana sve češće se govori o različitim pristupima velikih sila kada je riječ o budućnosti OHR-a.
Dio međunarodnih aktera smatra da je potrebno imenovati novog visokog predstavnika uz zadržavanje postojećih mehanizama djelovanja, dok drugi zagovaraju redefinisanje uloge OHR-a i postepeno prebacivanje odgovornosti na domaće institucije i evropski proces.
Ćerimagić smatra da upravo rasprava o visokom predstavniku pokazuje koliko Evropska unija još uvijek traži jasniju strategiju prema Bosni i Hercegovini.
„U ovom trenutku teško je razlučiti šta su tačno prioriteti. Da li je to izbor kandidata koji odgovara većem dijelu Evrope ili definisanje budućeg mandata i uloge samog ureda“, ocijenio je.
Evropski put BiH u zastoju
Iako evropski zvaničnici ponavljaju da vrata Evropske unije ostaju otvorena, proces reformi u Bosni i Hercegovini trenutno je usporen.
Ćerimagić upozorava da se priča o evropskim integracijama sve češće doživljava kao udaljena, ne samo među političkim akterima nego i među građanima.
Upravo zbog toga poruke koje evropski lideri šalju iz Sarajeva dolaze u trenutku kada se istovremeno odlučuje o budućoj ulozi međunarodne zajednice u BiH i sposobnosti domaćih institucija da preuzmu veću odgovornost.
Znate nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
